Porcine Stress Syndrome / PSS (RYR1-gerelateerd) - Varken

Wat onderzoekt deze test?

Deze DNA-test onderzoekt de RYR1 c.1843C>T-variant bij het varken. Deze variant is bekend bij Porcine Stress Syndrome, ook aangeduid als PSS, maligne hyperthermie, MH, halothaangevoeligheid of het vroegere HAL-gen. RYR1 codeert voor een calciumkanaal in de skeletspier. Wanneer beide kopieën van de geteste variant aanwezig zijn, wordt de calciumregulatie in spiercellen verstoord en kan het dier extreem gevoelig reageren op stressprikkels.

Wat betekent PSS in de praktijk?

PSS is belangrijk voor gezondheid, dierenwelzijn en vleeskwaliteit. Aangedane varkens kunnen bij transport, hitte, hantering, dekking, narcose of andere stress een snelle stijging van de lichaamstemperatuur, spierstijfheid, verzuring, ademhalingsproblemen en plots overlijden ontwikkelen. Na slacht kan dezelfde gevoeligheid bijdragen aan snelle spierveranderingen en aan afwijkende vleeskwaliteit, zoals bleek, zacht en waterig vlees.

De test is daarom relevant voor fokkerij, bedrijfsvoering en selectie. Een drager ziet er meestal normaal uit, maar kan de variant wel doorgeven. Door dieren genetisch te typeren kan men drager x drager-combinaties vermijden, risicolijnen bewust opvolgen en de kans op stressgevoelige nakomelingen beperken.

Praktisch nut van deze test

• Fokselectie: helpt om vrije dieren en dragers betrouwbaar te onderscheiden.
• Risicobeheer: voorkomt dat twee dragers gecombineerd worden en nakomelingen met twee varianten ontstaan.
• Dierenwelzijn: ondersteunt selectie tegen stressgevoeligheid en acute reacties bij hantering of transport.
• Vleeskwaliteit: helpt lijnen te beheren waarin PSS of PSE-gevoeligheid ongewenst is.

Overerving en uitslag

Porcine Stress Syndrome door deze variant erft autosomaal recessief over. Een dier met C/C draagt de geteste variant niet. Een dier met C/T is drager en kan de variant doorgeven. Een dier met T/T heeft twee kopieën van de variant; dit genotype veroorzaakt PSS/halothaangevoeligheid en is genetisch ongeschikt voor combinaties waarbij stressgevoelige nakomelingen vermeden moeten worden.