Adult onset deafness / EAOD-risicopanel (USP31/RBBP6/HS3ST2) - Border Collie

Wat onderzoekt deze test?

Deze DNA-paneltest analyseert vier genetische markers op chromosoom 6 die worden gebruikt bij Adult onset deafness, ook bekend als Early Adult Onset Deafness, EAOD, vroeg optredende volwassen doofheid, progressief gehoorverlies op jonge volwassen leeftijd of erfelijke gehoorachteruitgang bij de Border Collie. De markers liggen in of nabij de genen USP31, HS3ST2 en RBBP6.

Het gaat om een risicopanel, geen enkelvoudige ziek/gezond-test. De vier markers geven samen informatie over erfelijke aanleg voor EAOD. Daarom is vooral het totale patroon over alle deelanalyses nuttig voor fokkers en eigenaren die gehoorverlies in Border Collie-lijnen beter willen opvolgen.

Wat betekent EAOD?

Bij EAOD ontstaat gehoorverlies niet bij de geboorte, maar geleidelijk op jonge volwassen leeftijd. Bij Border Collies wordt dit vaak opgemerkt rond drie tot vijf jaar, wanneer de hond minder goed reageert op stemcommando’s, fluitsignalen, omgevingsgeluiden of geluiden op afstand. Voor werkende en sportieve Border Collies kan zelfs matig gehoorverlies praktisch veel invloed hebben, omdat timing, richting en toonherkenning belangrijk zijn bij training, schapendrijven en dagelijkse communicatie.

De eerste signalen kunnen subtiel zijn: trager reageren op roepen, minder begroeten, meer schrikken, verandering in blafgedrag of onzekerheid wanneer geluiden niet goed gelokaliseerd worden. Omdat veel honden vóór de eerste duidelijke signalen al in de fok gebruikt kunnen zijn, is DNA-informatie waardevol vóór selectie- en combinatiebeslissingen worden genomen.

Hoe interpreteer je de uitslag?

Elke deelanalyse rapporteert of de hond geen, één of twee kopieën van de betreffende EAOD-risicomarker draagt. Een hond met één of twee risicomarkers heeft een ongunstiger genetisch risicoprofiel voor die marker dan een hond waarbij de marker niet is aangetoond. Het exacte risico per afzonderlijke marker is niet als vast percentage bekend; de uitslag is daarom het meest bruikbaar wanneer de vier markers samen worden bekeken.

De test helpt om risicostapeling zichtbaar te maken. Dat is vooral belangrijk bij fokplanning: door honden met een ongunstig markerpatroon bij voorkeur te combineren met honden die vrij zijn voor de betreffende markers, kan het risico op nakomelingen met een ongunstig EAOD-profiel beter worden beheerd.

Praktisch nut van deze test

• Geeft vroeg inzicht in erfelijke aanleg voor progressief gehoorverlies bij Border Collies.
• Helpt fokkers risicocombinaties te vermijden en markerstapeling in lijnen beter te beperken.
• Maakt onderscheid tussen honden zonder, met één of met twee kopieën van elke geteste risicomarker.
• Geeft extra houvast bij lijnen waarin gehoorverlies, slechter reageren op fluitcommando’s of doofheid op volwassen leeftijd voorkomt.
• Ondersteunt keuzes rond fok, aankoop, training en werkplanning bij honden waarvoor goed gehoor praktisch essentieel is.